Nöroloji Uzmanı Yrd. Doc. Dr. Sevda Sarıkaya

21 Eylül Dünya Alzheimer Günü, farkındalık yaratın, unutmayın!
Nöroloji Uzmanı Yrd. Doc. Dr. Sevda Sarıkaya
Alzheimer Tedavisi

Alzheimer TedavisiAlzheimer Tedavisi

ALZHEİMER HASTALIĞININ GÜNÜMÜZDEKİ KANITLANMIŞ BİLGİLER IŞIĞINDAKİ MEDİKAL(İLAÇ İLE) TEDAVİSİ

Öncelikle bu yazıya başlarken şunu belirtmekte yarar var ki Alzheimer hastalığını günümüzdeki bilgiler ışığında % 100 ortadan kaldırabilecek bir tedavi şekli yoktur. Tedavi ile ancak hastalığın gidişi yavaşlatılır ve eşlik eden psikiyatrik belirtiler ortadan kaldırılabilir. Alzheimer hastalığında özellikle öğrenme ve hafızamızla ilgili bir nörokimyasal madde olan asetilkolin miktarı azalmıştır. Bu hastalıkta kullanılan ilaç türlerinden birisi asetilkolini parçalayan bir enzim olan asetilkolin esterazı bloke eder. Bu şekilde asetilkolin denilen hafıza ve öğrenmemizde çok etkili olan bu maddenin yıkımını bir miktar engellemiş oluruz. Alzheimer hastalığının tedavisinde kullanılan bir diğer grup ilaç ise memantin etken maddesini içerir. Memantinin etki mekanizmasını anlayabilmek için kısaca yine bellek fonksiyonlarımız ve bilgi işlemleme üzerine bir işleyişten daha bahsetmeliyim. Glutamat dediğimiz nörokimyasal bir diğer madde sinir hücrelerindeki NMDA reseptörlerine bağlanarak onları uyarmakta ve bellek fonksiyonlarımız ve bilgi işlemlememiz üzerine pozitif etkiler sağlamaktadır. Ancak Alzheimer hastalığı gibi birçok nörodejeneratif (beyin hücrelerinin yıkımı ile giden) hastalıkta aşırı glutamat miktarının sinir hücrelerini aşırı uyararak tahribata uğrattığı düşünülmektedir. Yani aslında belleğimiz için önemli olan bir maddenin fazlası tam tersi etki yapıyor gibi düşünün. İşte memantin denilen madde NMDA reseptörlerine bağlanmakta (glutamatın fazla bağlanmasını önlemek amacıyla) ve fazla glutamatın neden olduğu hücre yıkımını azaltmaktadır. Bu da hastalığın ilerlemesini yavaşlatmakta ve eşlik eden birçok davranışsal semptomlarda azalmaya yol açmaktadır. Bu tedavilerin dışında Alzheimer hastalığının seyri sırasında eşlik edebilen ajitasyon, agresyon, anksiyete bozukluğu, depresyon, uyku bozuklukları, halüsinasyon ve sanrılar gibi hasta ve hastaya bakım verenlerin yaşam kalitesini ciddi düşüren durumların tedavisi de duruma göre düzenlenmektedir. Alzheimer hastalığında en az ilaç tedavisi kadar davranışsal tedavi yöntemleri de büyük önem taşımaktadır. Hasta yakınlarının ve bakım verenlerin bu konuda bilinçlenmesi ve hekimi ile uyum içerisinde koordineli çalışması birçok sorunun üstesinden gelmeyi sağlayacaktır. Bu konu ayrı bir başlık altında ele alınacaktır.