Nöroloji Uzmanı Yrd. Doc. Dr. Sevda Sarıkaya

21 Eylül Dünya Alzheimer Günü, farkındalık yaratın, unutmayın!
Nöroloji Uzmanı Yrd. Doc. Dr. Sevda Sarıkaya
Baş ağrısı sınıflamaları ve Tedavi Kararı

Baş ağrısı sınıflamaları ve Tedavi KararıBaş ağrısı sınıflamaları ve Tedavi Kararı

Baş ağrılarını temel olarak iki ana sınıfa ayırabiliriz. Birincisi Primer (bilinen bir organik nedene dayanmayan) baş ağrıları –ki en sık görülen tiptir-, ikincisi ise Sekonder baş ağrıları (tümör, anevrizma, kafa travması gibi bir nedene bağlı olan baş ağrıları). Hastanın ilk başvurusu sonrası ayrıntılı değerlendirmesi yapılır ve sekonder baş ağrılarını dışlamak için beyin görüntüleme yöntemlerinden birisi kullanılır. Bu durum dışlandıktan sonra sırada artık primer baş ağrılarının ayırıcı tanısını yapmak vardır. Pimer baş ağrılarının en sık görülenleri gerilim tipi baş ağrısı ve migrendir. Onun dışında küme baş ağrısı, primer saplanıcı baş ağrısı, primer egzersiz baş ağrısı, primer öksürük baş ağrısı, hipnik baş ağrısı, cinsel aktivite ile ilişkili baş ağrısı gibi daha nadir görülen türleri de bulunmaktadır. Baş ağrısı sınıflaması Uluslararası Baş Ağrısı Derneği tarafından birkaç defa değişikliğe uğramıştır. Şu anda 2004 senesinde yayınlanan sınıflama kullanılmaktadır. Muhtemelen yakın dönemde yeni bir sınıflama yapılacaktır. Baş ağrısı ile başvuran hastaya sorulması gereken bazı önemli sorular vardır. Bu ağrı ne zaman başladı, bir haftanın ya da bir ayın kaç günü ağrılı geçer, Hayatında buna benzer bir başka ağrısı oldu mu, başladığı zaman ne kadar sürüyor, ağrı kesici kulanıyor mu, ne sıklıkta ağrı kesici kullanıyor, günün hangi saatlerinde yoğunlaşıyor, geceleri uykudan uyandırıyor mu, bulantı ve/veya kusma eşlik ediyormu, Işık ve ses baş ağrısını artırıyor mu, hareketle ağrı artıyor mu, zonklama şeklinde mi yoksa basınç şeklinde mi, başın tamamı mı yoksa sadece belli bir bölgesi mi ağrıyor gibi... Bu soruların sonucunda tanı netleştirilir ve ona göre bir tedavi başlanır. Migren baş ağrısı genellikle ışıkla ve sesle tetiklenir. Bulantı eşlik eder ve zaman zaman kusma olabilir. Zonklayıcı şekildedir ve zaman zaman başın tek bir yarısını tutabilir. Kişiye göre ağrı şiddeti ve sıklığı değişmekle birlikte, hastayı rahatsız edebilirlik durumuna göre tedaviye karar verilir. Gerilim tipi baş ağrısı ise genellikle ışık ve sesle tetiklenmez ve bulantı, kusma eşlik etmez. Basınç şeklindedir ve akşama doğru yoğunlaşır. Ensedeki kasların gerilimi sonucu tetiklenen bir ağrıdır. Hemen hemen bütün baş ağrısı çeşitleri stresle tetiklenir. Baş ağrılarının tedavi planı genellikle kişiye özel oluşturulur. Ağrı kesici kullanımını mümkün olduğunca minimuma indirmek gerekir. Ağrı kesiciler ilerleyen zamanda ağrıların sıklığını artırırlar ve artık baş ağrılarını azaltmaz hale gelirler. Tedavi hem hasta hem de hekim için sabır ve sebat gerektirir. Bunlar olduğu takdirde en kötü baş ağrılarından bile kurtulmak imkansız değildir.